Gavi i Cokłamią na temat skuteczności i tolerancji szczepionek przeciwko HPV
Autor: dr G. Delépine, chirurg onkolog i statystyk
Kiedyś stowarzyszenie Cochrane stanowiło wzór organizacji, której rygorystyczne analizy makroekonomiczne obiektywnie podsumowywały stan wiedzy medycznej. Jego wnioski często zaprzeczały kłamstwom propagandy Gavi i Billa Gatesa. Fundacja Billa Gatesa przekazała wówczas stowarzyszeniu „darowiznę” w wysokości 1,15 miliona dolarów [1], które następnie wykluczyło Petera Gøtzschego, uznanego za zbyt krytycznego[2]. Od czasu tej darowizny publikacje Cochrane'a dostosowują się do życzeń Gatesa, jak na przykład jedna z ostatnich makroanaliz, w której twierdzi się, że„szczepionka przeciwko HPV jest bardzo skuteczna w zapobieganiu rakowi szyjki macicy i nie powoduje poważnych skutków ubocznych”[3].
Fundacja Gavi nie ogranicza się do ogromnych kłamstw[4], ponieważ ogłasza na France 24[5], w Libération[6], Le Figaro [7]lub za pośrednictwem Luca Blanchota[8], że „szczepionka przeciwko HPV uratowała ponad milion istnień ludzkich na całym świecie”, nie podając jednak źródeł ani sposobu ustalenia tej liczby.
W związku z tym należy ponownie zwrócić uwagę na rzeczywiste, niekorzystne wyniki stosowania tej szczepionki w praktyce.
W 2025 roku nie ma absolutnie żadnych dowodów na to, że szczepionka ta zapobiegła choćby jednemu przypadkowi raka.
Żadne randomizowane badania nie wykazały zmniejszenia częstości występowania raka szyjki macicy u zaszczepionych kobiet; wręcz przeciwnie, w badaniach kluczowych, które umożliwiły wprowadzenie szczepionki na rynek, kobiety zaszczepione późno cierpiały na zwiększoną liczbę zmian przedrakowych. Aby twierdzić coś przeciwnego, badacze wykluczyli je z analizy, całkowicie naruszając zasadę badania randomizowanego i rzetelność swoich wniosków.
19 lat po wprowadzeniu na rynek wielu publikacji autorów związanych z przemysłem farmaceutycznym lub organizacjami odpowiedzialnymi za szczepienia powtarza się, że szczepienia zapobiegają nowotworom, ale ich analiza pokazuje, że nie są to dane obserwowane w rzeczywistości w grupach ryzyka [9], ale w grupach nie narażonych lub hipotetycznych[10], wynikających z prostych szacunków opartych na symulacjach zniekształconych[11] przez fałszywe hipotezy.
Niewiarygodne kłamstwo o uratowaniu 17 istnień ludzkich na 1000 zaszczepionych osób!
W swoim komunikacie Gavi twierdzi, że szczepienia przeciwko HPV pozwolą uniknąć 17,4 zgonów na 1000 zaszczepionych dziewcząt. Twierdzenie to jest całkowicie niezgodne z oficjalnymi danymi.
Średnia długość życia na świecie wynosi około 70 lat, a roczny wskaźnik śmiertelności z powodu raka szyjki macicy wynosi około 2/100 000 [12] [13] [14]. W całym okresie życia ryzyko zgonu z powodu raka szyjki macicy można zatem oszacować na 1,4 na 1000 kobiet [15], czyli 12 razy mniej niż to, co według Gavi można zapobiec dzięki szczepionce (17/1000).
W Afryce, kontynencie najbardziej dotkniętym tym nowotworem, głównymi przyczynami śmiertelności są [16] malaria, HIV/AIDS, infekcje dróg oddechowych, choroby biegunkowe, schorzenia okołoporodowe, choroby układu krążenia, gruźlica, choroby niedokrwienne serca, odra i wypadki drogowe. Tylko 20% zgonów spowodowanych jest nowotworami[17], z czego około 20% to nowotwory szyjki macicy[18] (czyli 4% ogólnej śmiertelności). W 2022 r. odnotowano około 100 000 przypadków inwazyjnego raka szyjki macicy, a prawie 76 000 kobiet zmarło z tego powodu [19] w 47 afrykańskich państwach, których populacja liczyła 700 milionów kobiet, czyli 1/10000 kobiet. Przy średniej długości życia wynoszącej 60 lat śmiertelność w ciągu całego życia można oszacować na 6/1000, czyli trzy razy mniej niż to, co według Gavi można zapobiec dzięki szczepionce.
W jaki sposób szczepionka, nawet gdyby była całkowicie skuteczna, mogłaby zapobiec 3 do 12 razy większej liczbie zgonów niż śmiertelność z powodu raka, z którym ma walczyć?
Gavi najwyraźniej inspiruje się zasadami Josepha Goebbelsa (ministra propagandy Adolfa Hitlera): „im większe kłamstwo, tym łatwiej je przełknąć” oraz „kłamstwo powtarzane tysiąc razy staje się prawdą”.
Dezinformacja rozpowszechniana przez Gavi jest podtrzymywana przez media, które nieustannie publikują komunikaty przemysłu farmaceutycznego, nie weryfikując nigdy prawdziwości oficjalnych danych, co stanowi rażące naruszenie zasad etyki dziennikarskiej zawartych w ich karcie[20].
Szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego nie zapobiegają nowotworom
Wobec braku przekonujących badań randomizowanych, skuteczność tych szczepionek można oszacować na podstawie zmian zachorowalności na raka szyjki macicy opisanych w rejestrach nowotworów w krajach, które wprowadziły obowiązkowe szczepienia. Rejestry te są prowadzone przez urzędników niezależnych od przemysłu farmaceutycznego.
Wszystkie opublikowane dane z tych rejestrów pokazują, że po wprowadzeniu badań cytologicznych wszędzie odnotowano spadek zachorowalności na raka szyjki macicy o 30% do 70%. Od czasu wprowadzenia szczepień ogólna zachorowalność utrzymuje się na stałym poziomie, a nawet często wzrasta w grupie zaszczepionych kobiet, które osiągnęły wiek, w którym występuje rak szyjki macicy.
W Australii wprowadzenie badań cytologicznych w 1991 r. spowodowało spadek zachorowalności o prawie 50% (z 13 w 1991 r. do 7 w 2006 r.).
Jednak wprowadzenie szczepień w wieku 12–13 lat i szczepień uzupełniających do 25 roku życia[21] już 19 lat temu nie pozwoliło zmniejszyć zachorowalności w całej populacji. W grupie kontrolnej kobiet zaszczepionych, które osiągnęły wiek ryzyka zachorowania na raka (powyżej 25 lat), zachorowalność nawet wzrosła:
W grupie osób zaszczepionych późno (które w momencie szczepienia preparatem Gardasil miały od 13 do 25 lat, a w 2023 r. będą miały od 30 do 42 lat) po podaniu szczepionki odnotowano jeszcze większy wzrost zachorowalności (50%).
Ten wzrost zachorowalności w grupach zaszczepionych, które osiągnęły wiek, w którym występuje rak, może częściowo wyjaśniać stopniowy spadek wskaźnika szczepień przed 15. rokiem życia obserwowany w Australii od 2020 r. Wzrost zachorowalności w grupach zaszczepionych jest tym bardziej zaskakujący, że w tym samym okresie starsze kobiety, które nie były objęte szczepieniami, odnotowały znaczny spadek ryzyka zachorowania na raka dzięki kampaniom badań przesiewowych: -30% (z 5,6 do 4) w przypadku kobiet w wieku 60-64 lat, -20% (z 6,5 do 5,1) w przypadku kobiet w wieku 65-69 lat i -28% (z 5,3 do 3,8) w przypadku kobiet w wieku 70-74 lat.
W 2024 r. australijska agencja krajowa oszacowała liczbę nowych przypadków raka szyjki macicy na 1030 (co stanowi wzrost o prawie 33% w stosunku do liczby przed szczepieniami) i jego częstość występowania na 7,1/100 000[22] (czyli o 15% więcej niż we Francji, gdzie szczepienia są rzadkością). Jak można wierzyć w rychłe wyeliminowanie raka, które nieustannie obiecują zwolennicy Gardasilu we wszystkich mediach[23]?
Wielka Brytania wprowadziła szczepienia szkolne preparatem Gardasil dla dziewcząt już w 2007 roku. 18 lat później częstość występowania raka szyjki macicy wzrosła w grupie kontrolnej zaszczepionych kobiet (w wieku 25-34 lat), podczas gdy wśród kobiet powyżej 40. roku życia (niezaszczepionych) nadal spada.
Ten wzrost zachorowalności wśród osób zaszczepionych sprawia, że obietnica rychłego wyeliminowania tej choroby, głoszona przez zwolenników szczepionki, staje się bardzo niepewna[24].
W Finlandii zorganizowane badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy, prowadzone od ponad 30 lat, doprowadziły do zmniejszenia zachorowalności na tego typu nowotwór o 70–80% (w przeliczeniu na wiek) oraz do spadku śmiertelności. Jednak również w tym kraju odnotowano nieskuteczność szczepionki Gardasil w zapobieganiu nowotworowi.
W grupie osób w wieku najbardziej narażonym na zachorowanie na raka (25–34 lata), która została w największym stopniu zaszczepiona, zachorowalność na raka szyjki macicy wzrosła o ponad 70% (z 4,5 do 8).
W Danii
Po zaszczepieniu ponad 85% młodych dziewcząt odnotowano 8-procentowy wzrost zachorowalności na raka szyjki macicy, podczas gdy wśród kobiet powyżej 40. roku życia (niezaszczepionych) zachorowalność ta spadła o 8%.
Nieskuteczność preparatu Gardasil w zapobieganiu inwazyjnemu rakowi szyjki macicy zaobserwowano również w Norwegii.
Ponadto rak odbytu występuje prawie wyłącznie u homoseksualistów pasywnych i osób z obniżoną odpornością. Praktykowanie seksu analnego w roli pasywnej stanowi najważniejszy czynnik sprawczy i częściowo wyjaśnia stałe podwyższone ryzyko u kobiet w porównaniu z heteroseksualnymi mężczyznami (ryzyko wzrasta 3-4-krotnie) oraz 60-90-krotnie wyższe ryzyko u pasywnych homoseksualistów, u których częstość występowania raka odbytu wynosi 95/100 000, a nawet 130/100 000 u osób dodatkowo zakażonych wirusem HIV. W przypadku heteroseksualnych mężczyzn bez obniżonej odporności ryzyko raka odbytu jest praktycznie zerowe. Pacjenci po przeszczepie narządu, przyjmujący leki immunosupresyjne, cierpią na raka odbytu 5 razy częściej niż ogół populacji, co stanowi wskaźnik zbliżony do tego obserwowanego u heteroseksualistów zakażonych wirusem AIDS.
W Kanadzie
Szczepienie preparatem Gardasil wiąże się również ze wzrostem zachorowalności na raka szyjki macicy.
Ta stabilizacja lub wzrost zachorowalności na nowotwory inwazyjne w krajach, które wprowadziły powszechne szczepienia preparatem Gardasil, kontrastuje z regularnym spadkiem zachorowalności na raka szyjki macicy we Francji, gdzie jednak odpowiedzialni za tę kwestię nieustannie ubolewają nad naszym niskim wskaźnikiem szczepień.
W naszym kraju, gdzie szczepienia nie są powszechne, rak szyjki macicy stał się rzadką chorobą, w przeciwieństwie do krajów, w których szczepienia są powszechne, które nasi przywódcy podają jako przykład! A jeśli przyjmiemy nową definicję eradykacji, którą promuje WHO, to nawet udało nam się tę chorobę wyeliminować!
Jednak prawdą jest, że dla zwolenników wielkich koncernów farmaceutycznych i ich akcjonariuszy jedyną ważną rzeczą jest zaszczepienie wszystkich, niezależnie od wyników klinicznych.
Gardasil nie ma żadnego znaczenia dla chłopców.
Aby podwoić rynek Gardasilu, szczepienia promowano wśród chłopców pod pretekstem zapobiegania nowotworom kanału odbytu i gardła.
Jednak we Francji rak kanału odbytu występuje bardzo rzadko u mężczyzn i nie stanowi problemu zdrowia publicznego. W 2018 r. odnotowano mniej niż 400 przypadków u mężczyzn, w porównaniu z obciążeniem rakiem prostaty (59 885 nowych przypadków w 2023 r.) lub rakiem płuc (33 438 mężczyzn w 2023 r.).
Ponadto nie wykazano, że Gardasil pozwala zapobiegać temu nowotworowi.
Od czasu wprowadzenia szczepień w szkołach dane z krajowych rejestrów nowotworów wskazują na większy wzrost zachorowalności na raka odbytu wśród zaszczepionych dziewcząt niż wśród chłopców.
Gavi i spółkachrane kłamią, twierdząc, że szczepionka Gardasil jest bezpieczna [25]
W piątek 27 października 2023 r. w gimnazjum Saint-Dominique w Saint-Herblain, niedaleko Nantes, uczeń piątej klasy zmarł po otrzymaniu szczepionki Gardasil w ramach szeroko zakrojonej kampanii szczepień przeciwko HPV w gimnazjach we Francji, zainicjowanej przez prezydenta Macrona. Regionalna agencja zdrowia pośpiesznie stwierdziła, że szczepionka nie była przyczyną śmierci i odrzuciła wszelkie zarzuty dotyczące nieprawidłowości w organizacji kampanii szczepień.
Jednak nikt nie może zaprzeczyć, że to dziecko, które przed szczepieniem było całkowicie zdrowe, zmarło w wyniku szczepienia szkolnego. Jednak, jak zwykle, wymiar sprawiedliwości nie pociągnął do odpowiedzialności państwa za zalecenie szczepienia, a jedynie lekarza, który został oskarżony o nieumyślne spowodowanie śmierci.
Śmierć po podaniu szczepionki Gardasil nie jest niestety wyjątkiem.
W Stanach Zjednoczonych, według systemu zgłaszania niepożądanych zdarzeń poszczepiennych (VAERS), odnotowano ponad 400 zgonów po szczepieniu preparatem Gardasil. [26].
Śmierć tych kobiet jest przyczyną wielu skarg w Stanach Zjednoczonych[27] po szczepieniu Gardasil. Należy pamiętać, że podczas badań klinicznych poprzedzających dopuszczenie szczepionki do obrotu śmiertelność wśród zaszczepionych kobiet wynosiła 8,5/10 000, czyli prawie dwukrotnie więcej niż wśród kobiet w wieku 15-24 lat w tej grupie wiekowej. Jednak laboratoria i amerykańska agencja FDA uznały to za „zbieg okoliczności”.
Krytyczny przegląd tych badań potwierdza wyższą śmiertelność wśród kobiet powyżej 25 roku życia, które otrzymały szczepionkę – śmiertelność ta była 2,36 razy wyższa niż w grupie placebo. „Po zsumowaniu wszystkich zgonów wśród kobiet w średnim wieku biorących udział w trzech badaniach, zaobserwowano wyższy wskaźnik śmiertelności wśród kobiet, które otrzymały szczepionkę przeciwko HPV, w porównaniu z kobietami, które otrzymały placebo” [28].
Jednak Krajowa Agencja ds. Bezpieczeństwa Leków twierdzi, że śmiertelność związana ze szczepionką Gardasil nie dotyka Francuzów (podobnie jak agencja ds. ochrony przed promieniowaniem twierdziła, że chmura z Czarnobyla ominęła Francję).
Szczepienie preparatem Gardasil naraża na wiele innych powikłań.
Według Narodowego Centrum Informacji o Szczepionkach (National Vaccine Information Center) odnotowano kilkadziesiąt tysięcy powikłań po szczepieniu preparatem Gardasil. Lista możliwych zdarzeń niepożądanych została szczegółowo opisana w oficjalnych publikacjach CDC [29].
oraz publikacje The National Network for Immunization[30].
Niektóre bardzo częste powikłania są łagodne i przejściowe, takie jak ból podczas wstrzyknięcia, obrzęk, gorączka, kaszel, złe samopoczucie, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, bóle w nadbrzuszu, zapalenie nosogardła, bóle głowy lub nudności, którym czasami towarzyszy biegunka lub wymioty.
Niektóre z nich są poważniejsze, np. bóle stawów, zapalenie stawów, niedokrwistość hemolityczna, zapalenie trzustki, niedoczynność tarczycy, omdlenia, skurcze, infekcje dróg oddechowych, zapalenie żołądka i jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, infekcje dróg moczowych, zespół ortostatyczny, plamica małopłytkowa, toczeń rumieniowaty, bóle mięśni, przedwczesna niewydolność jajników, bezpłodność...
Najpoważniejsze powikłania, na szczęście bardzo rzadkie, takie jak zespół Guillain-Barre, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, postępujące zapalenie mózgu, zatorowość płucna, skurcze oskrzeli lub wstrząs anafilaktyczny, mogą zagrażać życiu, co jest nie do przyjęcia w przypadku potencjalnie profilaktycznego leczenia choroby, która już teraz podlega bardzo skutecznej i całkowicie bezpiecznej profilaktyce (badania cytologiczne).
Według danych zawartych w amerykańskiej ulotce dołączonej do opakowania preparatu Gardasil, kobiety w Ameryce Północnej są 100 razy bardziej narażone na wystąpienie poważnych zdarzeń po szczepieniu preparatem Gardasil niż na zachorowanie na raka szyjki macicy. W szczególności ryzyko zachorowania na chorobę autoimmunologiczną związaną ze szczepionką Gardasil, nawet jeśli szczepionka była skuteczna, jest znacznie większe niż ryzyko uniknięcia śmierci z powodu raka szyjki macicy.
Czy Gavi, Cochrane od momentu przejęcia przez Gatesa, francuska agencja ds. leków i dominujące media świadomie kłamią, nie znają angielskiego tekstu ulotki amerykańskiego leku Gardasil, czy po prostu zapominają o informacjach CDC, które przeszkadzają im w twierdzeniu, że „Gardasil jest bezpieczny”?
Lekarz, który szczepi preparatem Gardasil, naraża się na postępowanie sądowe.
Postępowanie karne przeciwko francuskiemu lekarzowi, który podał śmiertelny preparat Gardasil dziecku z Nantes, może się powtórzyć w przypadku kolejnego wypadku związanego ze szczepieniem, ponieważ Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał niedawno, że „lekarze ponoszą wyłączną odpowiedzialność za skutki szczepień, ponieważ mają swobodę ich wykonywania, odradzania lub odmowy wykonania ”.
Trybunał sprecyzował nawet, że„zezwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane przez Europejską Agencję Leków nie nakłada na lekarzy obowiązku przepisywania i podawania tych szczepionek swoim pacjentom”.
Lekarze i inni praktycy, którzy mogą podawać szczepionkę Gardasil, muszą więc zwracać szczególną uwagę na jakość i kompletność informacji przekazywanych pacjentom na temat ryzyka związanego ze szczepionkami oraz postępowania w przypadku podejrzenia wystąpienia działań niepożądanych. Nawet podczas oficjalnej kampanii organizowanej w szkole mogą oni ponosić odpowiedzialność.
Oprócz tego, że Gardasil jest nieskuteczny i niebezpieczny, kosztuje też szalone pieniądze.
We Francji szczepionka przeciw grypie kosztuje od 6 do 11 euro, szczepionka przeciw COVID-19 firmy Sanofi – 7,56 euro, a szczepionka Infanrix Tetra® – 14,63 euro. Jedna dawka szczepionki Gardasil jest sprzedawana w cenie 116,83 euro. To absolutny rekord cenowy wśród szczepionek. W zależności od wieku szczepionego zaleca się podanie 2 lub 3 dawek. Biorąc pod uwagę niezbędne konsultacje lekarskie, szczepienie przeciwko HPV dla osoby dorosłej kosztuje 500 euro, a dla nastolatka około 350 euro.
Koszt produkcji jednej dawki szczepionki Gardasil szacuje się na mniej niż 1 dolara w dobrze udokumentowanym badaniu Chaevii Clendinen [31], w którym stwierdza się, że „koszty produkcji szczepionki Gardasil sprzedawanej Gavi i krajom rozwijającym się wynoszą od 0,48 do 0,59 dolara za dawkę”.
W latach 2006–2015 firma Merck zarobiła prawie 14 miliardów dolarów na sprzedaży szczepionki Gardasil, a następnie sprzedaż ustabilizowała się na poziomie 5–6 miliardów rocznie, osiągając prawie 40 miliardów dolarów od momentu wprowadzenia szczepionki na rynek. Według niektórych szacunków wielkość rynku Gardasilu w 2023 r. wyniesie 46 mld dolarów. Ta kolosalna gratka finansowa stanowi silną motywację dla akcjonariuszy firmy Merck do finansowania jej propagandy i daje jej znaczne środki na przekonywanie przywódców politycznych i ich doradców do promowania Gardasilu.
W Stanach Zjednoczonych, gdzie zaszczepiono 76 milionów dzieci, a średni koszt serii trzech dawek wynosi 420 dolarów, uratowanie życia Amerykanki przed rakiem szyjki macicy kosztowałoby około 18,3 miliona dolarów. Dla porównania, wartość życia ludzkiego według Krajowego Programu Odszkodowań dla Ofiar Szczepień Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS) wynosi 250 000 dolarów, co stanowi maksymalną kwotę przyznawaną przez program rządowy w przypadku śmierci związanej ze szczepieniem.
We Francji szczepienie jednej grupy wiekowej kosztowałoby prawie 300 milionów euro, co w mało prawdopodobnym przypadku całkowitej skuteczności, pozwalającej zapobiec 1000 zgonów rocznie, oznaczałoby koszt 300 000 euro za uratowane życie, co całkowicie podważa argumenty reklamowe opublikowane przez Santé Publique France w 2019 roku.
W obecnym okresie katastrofalnej sytuacji finansowej i trudnej sytuacji szpitali, rozważanie przeznaczenia takiej kwoty na szczepionkę Gardasil przy tak niekorzystnym stosunku korzyści do ryzyka jest całkowicie skandaliczne.
[1] https://regisliber.wordpress.com/2020/05/14/pourquoi-la-fondation-gates-a-t-elle-rachete-cochrane/
[2] Peter Gotzsche, człowiek, który wywołał kontrowersje
[3] Gabriela Galvin Szczepionka przeciwko HPV: ryzyko raka szyjki macicy spada, skutki uboczne są minimalne, według obszernego przeglądu Euronews 24/11/2025
[4] https://www.gavi.org/fr/actualites/media-room/vaccin-contre-cancer-col-uterus-sauve-plus-dun-million-vies
[5] https://www.france24.com/fr/sant%C3%A9/20251116-cancer-col-uterus-vaccin-hpv-papillomavirus-sauve-un-million-de-vies-dans-pays-faible-revenus-gavi-deces
[6] ttps://www.liberation.fr/societe/sante/papillomavirus-plus-dun-million-de-vies-sauvees-grace-a-la-vaccination-dans-les-pays-pauvres-20251117_MU7Y5ILXCRHOJAQNA6RUGSTAHU/
[7] https://sante.lefigaro.fr/cancer-du-col-de-l-uterus-une-nouvelle-etude-de-reference-confirme-l-interet-du-vaccin-anti-hpv-20251124
[8]Rak szyjki macicy: szczepionka przeciwko HPV uratowała ponad milion istnień ludzkich na całym świecie 18.11.2025 r.
[9] Jak w niedawnym artykule szwedzkim, który opiera się na danych dotyczących dziewcząt w wieku od 10 do 30 lat, podczas gdy rak ten występuje zazwyczaj dopiero po 25. roku życia.
[10] https://www.courrierinternational.com/article/vaccination-laustralie-reve-deradiquer-le-cancer-du-col-de-luterus
[11]https://www.gyneco-online.com/gynecologie/elimination-du-cancer-du-col-en-australie-une-projection-pour-lavenir
[12] Boyle P, Ferlay J. Cancer incidence and mortality in Europe, 2004. Ann Oncol 2005 Mar;16(3):481-8.
[13] Ferlay J, Bray F, Sankila R, Parkin DM. EUCAN: Cancer Incidence, Mortality and Prevalence in the European Union 1998. 1999. IARC CancerBase No.4, wersja 5.0. Lyon: IARC Press
[14] Remontet L, Esteve J, Bouvier AM, Grosclaude P, Launoy G, Menegoz F, et al. Cancer incidence and mortality in France over the period 1978-2000. Rev Epidemiol Sante Publique 2003 Feb;51(1 Pt 1):3-30
[15] https://www.donneesmondiales.com/esperance-vie.php#google_vignette
[16] Czytaj dalej: https://globometer.com/mortalite-deces-afrique.php
[17] https://www.insee.fr/fr/statistiques/2385258
[18] J.-C. Kajimina Katumbayi Charakterystyka epidemiologiczna i histopatologiczna 1280 przypadków raka szyjki macicy w Kinszasie https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468718921001860
[19] https://www.trtafrika.com/francais/article/18260132
[20]https://www.snj.fr/charte-dethique-professionnelle-des-journalistes/94
[21] https://www.health.gov.au/topics/immunisation/vaccines/human-papillomavirus-hpv-immunisation-service
[22] https://hpvcentre.net/statistics/reports/AUS_FS.pdf
[23]https://www.rtl.fr/actu/sante/papillomavirus-l-australie-en-passe-d-eradiquer-le-cancer-du-col-de-l-uterus-7794956907
[24] NHS England obiecuje wyeliminować raka szyjki macicy do 2040 r. https://www.bbc.com/news/health-67420138
[25] Martínez-Lavín M, Amezcua-Guerra L. Poważne zdarzenia niepożądane po szczepieniu przeciwko HPV: krytyczny przegląd badań z randomizacją i serii przypadków po wprowadzeniu produktu do obrotu. Clin Rheumatol. Październik 2017; 36(10):2169-2178.
[26] https://vaers.hhs.gov/eSubDownload/index.jsp?fn=2025VAERSData.zip.
[27] https://www.wisnerbaum.com/prescription-drugs/gardasil-lawsuit/gardasil-deaths/
[28] https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6494566/pdf/CD009069.pdf
[29] Bezpieczeństwo szczepionki przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) 6 3 2025 https://www.cdc.gov/vaccine-safety/vaccines/hpv.html
[30] https://immunizationinfo.com/gardasil-vaccine/
[31] Haevia Clendinen, Yapei Zhang, Rebecca N. Warburton, Donald W. Light, „Koszty produkcji szczepionek przeciwko HPV dla krajów rozwijających się”, Vaccine, tom 34, nr 48, 21 listopada 2016 r., s. 5984–5989.
