Autor: David Little.
LW dawkowaniu ważne są zarówno ilość, jak i jakość. Na tej zasadzie opierają się najbardziej wyrafinowane metody dawkowania Hahnemanna. Z jakiego powodu Hahnemann zrezygnował z podawania podstawowych rozcieńczeń w postaci kropli na rzecz małych granulek cukru, na których wysuszał rozcieńczenie? Właśnie dlatego, że doszedł do wniosku, iż podawanie leku w postaci kropli stanowiło dawka zbyt duża i powodowała niepotrzebne pogorszenie stanu oraz objawy patogenetyczne.
Zaczął wówczas stosować granulki o wielkości 10, ale po pewnym czasie zmniejszył dawkę do zaledwie jednej granulki na co najmniej 120 ml wody. Nawet wtedy dawka była starannie dostosowywana do wrażliwości konstytucji pacjenta. Nie chodzi tu bynajmniej o naśladowanie alopatycznej koncepcji dawek wagowych. Metoda dawkowania leków Hahnemanna jest najbardziej wyrafinowaną metodą w sztuce leczenia. W miarę zwiększania dynamizacji Hahnemann zmniejszał podawaną ilość. Należy to dokładnie przemyśleć.
Współczesna homeopatia opiera się na powszechnym przekonaniu, że działanie leku homeopatycznego nie różni się w zależności od tego, czy podaje się jedną, sto, tysiąc czy nieskończoną liczbę granulek. Kent autorem tej idei, którą można znaleźć w jego Kursach filozofii homeopatycznej (tłum. Schmidt i sztuka homeopatii), w rozdziale poświęconym substancji elementarnej (substancji prostej). Koncepcja ta pochodzi z XVIII wieku, kiedy to uważano, że wszystkie formy energii opierają się na subtelnej substancji. Na tę wizję wpływ miała teoria Newtona, zgodnie z którą istnieją trwałe atomy odpowiedzialne za wszystkie formy energii.
Hahnemann był jednym z pierwszych wizjonerów, którzy wyrazili pogląd, że mogą istnieć formy czystej energii bez materialnego nośnika ani żadnej subtelnej substancji. „W stanie dobrego zdrowia siła życiowa ożywia materialną część ciała” (Organon, §9). Kent używaniu przez Hahnemanna terminów takich jak siła życiowa, energia życiowa czy zasada życiowa, ponieważ jego koncepcja energii opierała się na substancji elementarnej. Ponieważ nie dopuszczał istnienia czystej energii, Kent wątpliwe to, co napisał tam Hahnemann. (Por. Wykłady).
»Gdyby (Hahnemann) użył sformułowania „niematerialna substancja życiowa”, miałoby to jeszcze głębszy sens, ponieważ przekonacie się, że rzeczywiście chodzi tu o substancję« .
Kent potrafił wyobrazić sobie zjawisk czysto energetycznych, ponieważ uważał, że każda siła musi opierać się na subtelnym stanie materii. Hahnemann utożsamiał dynamiczną naturę siły życiowej raczej z naturalnymi zjawiskami o charakterze elektromagnetycznym niż z substancją elementarną. Był on czystym witalistą, który nauczał, że świat materialny jest podtrzymywany przez źródła energii promieniującej, a nie przez subtelne formy materii czy trwałe atomy. Dla Kent taka wizja była niemożliwa, ponieważ uważał on, że wszystko ma podstawę materialną.
» Przez wiele lat toczyła się dyskusja na temat pojęcia siły jako takiej lub mocy tworzenia. Przekonanie, że przed siłą nie istnieje nic, prowadzi ludzki umysł do szaleństwa. Jeśli traktujemy energię jako coś materialnego, równie dobrze moglibyśmy wierzyć, że jakaś substancja może posiadać energię «.
Kent , że „czwarty stan” materii jest prekursorem wszystkich form energii lub siły. Nie potrafił postrzegać materii jako skondensowanej formy energii, ponieważ nie wyobrażał sobie, by siła mogła pochodzić z „niczego”. Idea trwałych atomów sięga czasów Demokryta i utrzymywała się aż do momentu, gdy Einstein na początku XX wieku utorował drogę do fizyki kwantowej. Kent , że proces dynamizacji redukuje lek homeopatyczny do jego podstawowej substancji, tak że sam lek przechodzi w czwarty stan skupienia materii.
Swedenborg , że w czwartym stanie materii nie ma „ilości” substancji elementarnej, a jedynie „jakość wyrażona stopniami subtelności”. Dlatego Kent , że nie ma różnicy w działaniu wysokiego stopnia dynamizacji, niezależnie od tego, czy podaje się jedną, czy tysiąc granulek. Kent , że stopień subtelności substancji elementarnej odpowiadał stopniowi rozcieńczenia. Z drugiej strony, ponieważ substancja elementarna nie posiada ilości, liczba podanych granulek nie miała znaczenia. Dlatego tak wielu współczesnych homeopatów myli pojęcie minimalnej dawki z ideą wysokiego rozcieńczenia.
Współczesna fizyka głosi, że wszystkie formy energii zawarte są w niewielkich pakietach energii zwanych kwantami (liczba mnoga od kwantu – przyp. tłum.). Siła wzrasta wraz z liczbą kwantów przy danej długości fali. W tym samym duchu Hahnemann nauczał, że każda granulka leku homeopatycznego posiada pewną ilość lub „kwant” energii leczniczej. W pewnym sensie dynamizacja leku reprezentuje falę formy lub częstotliwość energii, a liczba granulek reprezentuje amplitudę lub moc sygnału. Dlatego moc dawki homeopatycznej wzrasta za każdym razem, gdy lekarz podaje więcej granulek.
Wielu współczesnych homeopatów uważa, że wielkość dawki jest równoznaczna z poziomem 
stosowanego stopnia rozcieńczenia, błędnie sądząc, że stosowanie minimalnej dawki wynika z znikomej ilości substancji wyjściowej obecnej w wysokim stopniu rozcieńczenia. Nie jest to prawdą, ponieważ Hahnemann w swoich dziełach porusza kwestię różnicy między ilością dawki a czynnikiem dynamizacji. W Organonie pisze, że nadmierna ilość dobrze dobranego leku jest niebezpieczna, zwłaszcza jeśli jest podawana w wysokim stopniu dynamizacji (§ 275).
» Lek, nawet odpowiedni z punktu widzenia homeopatii, jest szkodliwy, gdy podana dawka jest zbyt duża, a tym bardziej, jeśli jest podawana zbyt często. » (§ 276)
Hahnemann nauczał, że zjawisko zaostrzenia objawów wiąże się nie tylko z dynamizacją, ale także z liczbą podanych granulek. Można zatem zauważyć, że poglądy Hahnemanna na temat mechanizmów energetycznych są bardzo zbliżone do poglądów fizyki kwantowej XX wieku, która wykracza poza idee zarówno Newtona, jak i Swedenborg. W homeopatii minimalna dawka jest bardzo ważną zasadą, która służy jako wytyczna w codziennej praktyce.
Dziecko, które spożyje dużą ilość granulek leku, który mu nie odpowiada, nie jest narażone na żadne niebezpieczeństwo. Z drugiej strony, w takich samych okolicznościach obserwowano czasem objawy patogenetyczne. Prawdziwe niebezpieczeństwo pojawia się wtedy, gdy lek jest w pełni homeopatyczny, a pacjent jest wrażliwy lub cierpi na zaawansowaną chorobę przewlekłą albo ma ukryte zmiany patologiczne. Nie jest to wcale kwestia teoretyczna dla tych, którzy pracowali z roztworami leczniczymi oraz metodami dostosowywania dawki. Hahnemann opisuje swoje własne doświadczenie związane z podaniem zbyt dużej ilości granulek w dziele „Choroby przewlekłe”.
» Sam doświadczyłem tego niepożądanego efektu, który znacznie utrudnia powrót do zdrowia i którego należy za wszelką cenę unikać. Nie znając jeszcze mocy leczniczej energii, podawałem Sepia zbyt dużych dawkach. Było to jeszcze bardziej widoczne, gdy podawałem cztery do sześciu globulek Lycopodium lub Silicea, dynamizowanych w stopniu milionowym, ledwie wielkości ziaren maku. »
Następnie Hahnemann zmniejszył dawkę do jednej lub co najwyżej dwóch granulek wczwartym wydaniu Organonu (1829), a potem do roztworu leczniczego uzyskanego poprzez rozpuszczenie jednej granulki wpiątym (1833) iszóstym wydaniu. Chociaż Kent , że nie ma żadnej różnicy między podaniem jednej czy tysiąca granulek, albo jednej czy stu łyżek roztworu, metody wprowadzone przez Hahnemanna w wydaniu „Chorób przewlekłych” z 1837 roku oraz wszóstym wydaniu „Organonu” pokazują, że pogląd ten jest błędny. Od 12 lat poddaję te idee próbie doświadczenia i mam teraz setki przypadków, które potwierdzają, że Hahnemann ma rację, a Kent myli. Oto tylko kilka przykładów.
1.Pewna bardzo wrażliwa młoda kobieta odczuwała silne pogorszenie stanu za każdym razem, gdy przyjmowała granulkę 6CH, po czym jej stan nieco się poprawiał, by następnie ponownie ulec pogorszeniu. Uważała, że jest zbyt wrażliwa, by poddać się leczeniu homeopatycznemu, i była gotowa zrezygnować. Po przygotowaniu roztworu leczniczego, z którego przyjmowała tylko jedną łyżeczkę, lek nie powodował już pogorszenia stanu, dzięki czemu można było powtarzać kurację w odpowiednich momentach aż do wyleczenia. Oto przykład pokazujący, jak przejście z dawki suchej na płynną (z wstrząsaniem przed każdym przyjęciem) pozwala uniknąć pogorszenia stanu i sprawia, że lek można podawać wielokrotnie osobie nadwrażliwej, która w przeciwnym razie miałaby gwałtowne reakcje przy każdym przyjęciu. Przykład ten pokazuje, że istnieje różnica w zależności od sposobu podawania leku, a także od jego ilości.
2.Pewien homeopata zażył Carb-v 200 w postaci suchej dawki, ale nie wystąpiła żadna reakcja. A przecież lek wydawał się idealnie dopasowany. Poradziłem mu więc, aby zażył lek w postaci roztworu, po jednej łyżeczce. Kilka dawek tego roztworu o stężeniu 200, wstrząsanego pięć razy przed każdym przyjęciem w celu zmiany dynamizacji, szybko go wyleczyło. Oto kolejny przykład, w którym roztwór działa tam, gdzie sucha dawka nie przynosi żadnych rezultatów. Jeśli ilość nie ma znaczenia, czy to w roztworze, czy w postaci suchej, jak twierdzi Kent, to jak to wyjaśnić?
3. Kobieta , która przyjmowała dawkę preparatu Cimic LM1 w 120 ml roztworu na migrenę, odczuła nasilenie objawów. Po podwojeniu ilości wody w roztworze nasilenie objawów nie powtórzyło się już nigdy; mogła powtarzać kurację co trzy dni przez miesiąc, a migreny nie powróciły. Przykład ten pokazuje, jak dostosować dawkę, stosując więcej wody w roztworze macierzystym. Łagodzi to działanie leku na jej organizm i pozwala na powtarzanie kuracji bez nasilenia objawów.
4.Pacjent cierpiący na bezdech senny przyjmował Ars LM1 w roztworze o objętości 200 ml, który przed zażyciem potrząsano trzykrotnie; dawka wynosiła 1 łyżkę macierzy rozcieńczonej i wymieszanej w szklance o pojemności 200 ml. Po zażyciu nastąpiło nasilenie niektórych towarzyszących objawów przez 3 dni, po czym nastąpiła niewielka poprawa, a następnie nawrót. Nie zmieniając liczby wstrząsów, rozcieńczyliśmy jedną łyżkę z pierwszej szklanki w drugiej szklance, z której pacjent wypił jedną łyżkę. Spowodowało to radykalną zmianę i ustąpienie bezdechu sennego. Przy takim sposobie postępowania nie nastąpiło żadne nasilenie objawów. Przykład ten pokazuje, jak rozcieńczenie leku w dwóch kolejnych szklankach pozwala uzyskać spektakularny efekt, podczas gdy zażycie leku rozcieńczonego tylko w jednej szklance wody powodowało jedynie nasilenie objawów, po którym następowała niewielka poprawa. Czy nie pokazuje to wyraźnie roli ilości? Według Kent nie powinno to mieć wpływu na działanie leku.
5.Kiedy przepisałem pacjentowi roztwór, który przed zażyciem należało 5 razy wstrząsnąć, pacjent dobrze zareagował na pierwszą dawkę. Kiedy przepisałem mu drugą dawkę, zapomniał wstrząsnąć butelką i lek nie wywarł żadnego działania. Po wspólnej rozmowie przypomniałem mu, aby przed zażyciem wstrząsnął roztworem, a lek znów zadziałał tak samo dobrze jak za pierwszym razem. Ten przykład pokazuje, jak powtórne podanie leku bez wstrząśnięcia nie przynosi żadnego efektu. Kiedy lek został ponownie dynamizowany, zgodnie z sugestią Hahnemanna w paragrafie 248, zadziałał bardzo głęboko. Pokazuje to znaczenie wstrząśnięcia i zmiany dynamizacji każdej dawki. Jest to kwestia powiązana, niezwiązana z wielkością dawki.
Hahnemann wspomina w „Organonie”, że niektóre schorzenia wymagają zwiększenia dawki, aby doprowadzić do wyleczenia. Pierwszy przykład, który podaje, dotyczy pierwotnych objawów skórnych przewlekłego miasmu. Oto kilka moich własnych przykładów zastosowania tej metody.
W przypadku świerzbu zwykła łyżeczka nie wystarcza, by pozbyć się pasożytów. W aforyzmie 248 Hahnemann wspomina o stopniowym zwiększaniu dawki leku o jedną łyżeczkę, gdy zajdzie taka potrzeba. Dzięki stopniowemu zwiększaniu dawki z 1 łyżeczki do 2, a następnie do 3 łyżeczek pasożyty zostały szybko wyeliminowane. Postępowałem w ten sposób bardzo wiele razy.
6.W przypadku grzybicy skóry powtarzane dawki preparatu Bacillinum LM1, podawane po jednej łyżeczce, przynosiły jedynie powolną poprawę. Zwiększenie liczby wstrząsów nie przyniosło żadnej zmiany. Dawkę podawano wówczas częściej, ale i to nie przyniosło efektu. Po zwiększeniu dawki do 3 łyżek nastąpiła natychmiastowa reakcja, a zmiana zaczęła zanikać. Ta większa dawka zadziałała tam, gdzie mniejsze dawki zawiodły. Liczba wstrząsów pozostała niezmieniona.
Hahnemann podaje jeszcze jako przykład przypadków wymagających zwiększenia dawki te, w których ogólny stan zdrowia pacjenta uległ poprawie, ale utrzymuje się uporczywa dolegliwość miejscowa. Często spotykałem się z przypadkami, w których uzyskuje się wyraźną ogólną poprawę, ale dolegliwości patologiczne lub zmiany chorobowe utrzymują się. W takich przypadkach najlepiej jest zacząć od najmniejszej dawki niezbędnej do wywołania reakcji, a następnie powoli ją zwiększać, aż do uzyskania efektu w zakresie objawów lokalnych.
7.Pamiętam przypadek, w którym podawałem Calc LM1 mężczyźnie cierpiącemu na niesamowitą liczbę dolegliwości, w tym na impotencję, która bardzo go przygnębiała. Na pierwsze dawki zareagował bardzo dobrze, zarówno psychicznie, jak i fizycznie, ale impotencja utrzymywała się, dopóki nie zwiększyłem dawki, dodając po jednej łyżeczce na przestrzeni pewnego czasu. Impotencja ustąpiła i według najnowszych informacji pozostaje wyleczony.
Istnieje jeszcze jeden powód, by zwiększyć dawkę, gdy wydaje się, że stan pacjenta nie ulega poprawie.
8.Pacjent cierpiał na przerost prostaty, któremu towarzyszyła melancholia, impotencja, słaby strumień moczu oraz uczucie ucisku w kroczu. Najpierw przepisałem mu jedną łyżeczkę Conium, co przyniosło wyraźną poprawę. Następnie sam zwiększył dawkę do dwóch łyżeczek, co spowodowało podobne pogorszenie stanu (zbyt duża dawka). Poradziłem mu, aby przerwał przyjmowanie leku na kilka dni, a następnie wznowił go, zaczynając od jednej łyżeczki. Leczenie przebiegało bardzo dobrze w rozcieńczeniach LM1 i LM2, a najważniejsze objawy ustąpiły. Potem wydawało się, że działanie leku słabnie, jakby osiągnęliśmy plateau. Zwiększyłem więc powoli dawkę z 1 łyżeczki do 2, a następnie do 3, i stan pacjenta znów zaczął się poprawiać, tak że dziś czuje się on znacznie lepiej. Jeśli wielkość dawki nie ma żadnego znaczenia, jak to się mogło stać?
Powyższe przypadki stanowią przykłady sytuacji, w których metody dostosowywania dawki decydują o sukcesie lub porażce leczenia. Gdybym nie dostosował dawki w tych przypadkach, sama diagnoza leku zostałaby poddana w wątpliwość. Metody te są związane z innowacjami, które Samuel Hahnemann wprowadził wpiątym (1833) iszóstym (ukończonym w 1842 r.) wydaniu Organonu, a także w wydaniu Chorób przewlekłych z 1837 r. Metody te wymagają od lekarza większego talentu artystycznego, ale wraz z poszerzeniem wiedzy rośnie również odpowiedzialność.
Wkład Jamesa T. Kent homeopatię był ogromny. Jego nauki dotyczące filozofii, materia medica i repertorium pozostają fundamentalne dla każdego praktykującego homeopaty. Dla mnie, jako osoby studiującej homeopatię, Kent moim szanowanym mistrzem. Jednak doskonałość można znaleźć tylko w Bogu Wszechmogącym, dlatego wielki Constantin Hering : „Naszym wspólnym obowiązkiem jest pójść jeszcze dalej w teorii i praktyce homeopatii niż zrobił to Hahnemann. Powinniśmy szukać prawdy, która jest przed nami, i porzucić nasze błędy z przeszłości”.
Student taki jak ja nigdy nie będzie w stanie przewyższyć wiedzy Hahnemanna, Hering Kent, dlatego też niniejsza praca nie ma innego celu, jak tylko przybliżyć poglądy Hahnemanna na temat minimalnej dawki.
– David Little
Autor, David Little, zajmuje się homeopatią od ponad 30 lat. Urodził się w Stanach Zjednoczonych, a przez 16 lat kierował bezpłatnymi przychodniami homeopatycznymi w Indiach. Dogłębne badania, jakie przeprowadził nad klinicznym zastosowaniem metod Hahnemanna, opisanych w piątym (1833) i szóstej (ukończonej w 1842 r.) edycji Organonu, a także w wydaniu z 1837 r. Chorób przewlekłych, sprawiają, że powszechnie uznaje się go za jednego z największych ekspertów w dziedzinie dawek LM.
